Các cuốn album ảnh thường tràn trề cảnh chụp những câu hay trong các kỳ nghỉ - nhưng làm thế nào để chụp được những bức ảnh thật đẹp? Với hàng triệu người tải hình nền trong chúng ta, mùa hè có nghĩa là bãi biển rực nắng, hàng triệu người chụp hình ảnh hài rảo bước trên bãi cát hay con đường rải sỏi, nằm phơi nắng trên những tấm khăn tắm trải trên bãi biển, hay lội nước ngập tới gối để chờ nhảy sóng cùng đám đông.

Chúng ta lên xuống xe bus, tàu hỏa và xe hơi hay taxi nóng ngột ngạt để đến được khu nghỉ dưỡng ven biển, hay tiết kiệm từng hào để được du lịch xa xôi hơn, nghỉ ít ra là vài tuần, đi khám phá thế giới qua chiếc ghế nằm bãi biển.
Trên bãi biển, cuộc sống con người được phô bày. Với rất nhiều người, kỷ niệm thơ dại gắn liền với những địa điểm ven biển.
Thế nhưng album ảnh gia đình đa số lại toàn những bức hình mặc đồ bơi với những nụ cười gượng gạo.
Đối với nhiều nhiếp ảnh gia, biển cả luôn khôn xiết hấp dẫn.
Trên bãi biển người ta thoải mái hơn, dễ tính hơn và không mấy quan tâm đến đám đông xung quanh. Ở đó, con người ta cảm thấy tự do, không phải chú ý điều gì.
Nếu muốn dùng ống kính để ghi lại hình ảnh chân thực thì bãi biển là nơi có đề tài và có nhiều cơ hội để bạn thử sức.
Rất nhiều tay máy lão luyện của hãng môi giới ảnh Magnum – một trong những tổ chức ảnh báo chí nức danh nhất thế giới – từng 'bị' các bãi biển hớp hồn.
Liệu chúng ta có thể học lỏm được gì từ họ để 'tung chiêu' vào kỳ nghỉ tới?

Trí khôi hài và những chuyện thường ngày

Martin Parr/Magnum Photos Martin Parr là gương mặt gây tranh luận trong giới nhiếp ảnh đương đại. Thương hiệu của ông là ảnh màu bão hòa nhờ dùng đèn flash, là cách mà rất nhiều tay máy chuyên về mảng tài liệu khá kỵ.
Nhưng trong kho ảnh ấm no và phong phú của Parr, có rất nhiều khoảnh khắc thú đã được ghi lại. Loạt ảnh The Last Resort được chụp ở khu nghỉ mát New Brighton gần Liverpool vào đầu những năm 1980 là một trong những dự án ảnh nổi trội nhất của ông.
Có lẽ thích thú nhất là bức hình chụp một người nằm tắm nắng và bé gái đang chơi ngay bên cạnh máy xúc đất khổng lồ.
Parr từng chuyên chụp ở các nơi thuộc chuỗi địa điểm nghỉ mát Butlins ở Anh và ông có góc nhìn rất khôi hài. Ông nhìn vào những mảnh vụn cuộc đời bằng kính hiển vi và khiến chúng hiện lên rõ ràng, rộng lớn hơn đời thực bằng các sắc màu bão hòa.
Bạn không cần phải dạo quanh bãi biển với bộ đèn ringflash (loại đèn flash tròn hay được dùng để chụp macro) gắn quanh ống kính như Parr, nhưng chỉ cần tinh ý một chút là ta có thể nhìn ra được những điều vui nhộn, thú.
Bãi biển đầy những tình huống kỳ quặc. chả hạn như có người đi tất xỏ xăng-đan trong một ngày trời nóng, có người nằm ngủ dưới đống báo, hay phía sau bộ áo bơi của ai đó hiện lên những hình thù lạ.
Nếu bạn quan sát thật kỹ, bạn sẽ phát hiện ra các thời cơ!

Tận dụng ánh sáng cuối ngày
Constantine Manos Constantine Manos là nhiếp ảnh gia người Mỹ gốc Hy Lạp, lớn lên ở South Carolina. Chủ thể các tấm ảnh của ông là người nhà trong gia đình ở cả Hoa Kỳ và Hy Lạp.
Cuốn sách xuất bản năm 1974 mang tên The Greek Portfolio gồm rất nhiều ảnh đen trắng và là chân dung của một sơn hà vừa thoát khỏi nghèo đói, thất nghiệp và nội chiến.
Nhưng trong cuốn sách xuất bản năm 1995, American Color, Manos chuyển dần sang kể chuyện bãi biển và tình ái mà người Mỹ dành cho nó.
Cách chụp của Manos rất khác với Parr.
Ảnh của ông đầy màu sắc nhưng là màu ấm của buổi chiều muộn và buổi tối, với bóng đổ dài vào lúc thái dương lặn.
Đây là kỹ thuật tốt để học theo. Màu sắc nổi trội như những căn lều bãi biển, bức tường của quán bán cà phê hay dải cát vàng đều có thể dùng làm nền nã rất đẹp lúc hoàng hôn.
Bạn hãy quay lưng lại phía mặt trời và tranh thủ ánh sác sắc đỏ cuối ngày để ảnh có sắc ấm và tăng chiều sâu – nhưng nhớ đừng để bóng của chính bạn đổ vào khuôn hình, nhất là nếu dùng ống kính góc rộng.

Ảnh đen trắng
Cuốn sách The English của Ian Berry xuất bản năm 1978 là bộ ảnh tài liệu kinh điển.
Nó đưa ra sự so sánh đối nghịch về giai cấp và văn hóa trong thập niên 1970 đầy hỗn loạn của nước Anh.
Berry lừng danh từ khi còn chụp ảnh ở Nam Phi. Ông là nhiếp ảnh gia độc nhất vô nhị có mặt trong vụ tàn sát Sharpeville năm 1960, nhưng ông thường chụp ảnh ở Anh trong những năm 1970.
phần đông các bức ảnh trong cuốn The English được ông chụp trong chuyến thăm lại Anh năm 1975 và trở thành đối thủ cạnh tranh với The Americans của Robert Frank. Ian Berry/ Magnum Photos Bức ảnh này được chụp ở Whitby, North Yorkshire, có vẻ là vào một ngày mùa hè.
khung cảnh trong hình là bầu trời đầy mây và gió mạnh, một đàn bà lớn tuổi đang chơi cricket trên bãi biển.
Cặp mắt chuyên nghiệp của Berru đã sắp đặt bối cảnh một cách hoàn hảo, với người đi dạo và người chèo thuyền phía sau tạo thêm xã hội cho bức ảnh.
Nhưng cảnh này cũng có nhẽ hợp với ảnh đen trắng nhất; màu sắc của một ngày đầy mây như thế đằng nào cũng bị lợt lạt đi nhiều.
Hai màu đen trắng cũng khiến bức ảnh không bị ràng buộc về thời gian tính và cho phép người chụp tụ họp vào tạo hình và bố cục mà không cần chú ý tới thăng bằng tương phản màu.

Tìm chỗ vắng người
Bãi biển không phải lúc nào cũng đông cứng người.
Biển mùa đông đem lại cảm giác hoài niệm khăng khăng, nhất là các khu nghỉ dưỡng giá rẻ được xây từ thời Victoria – quầy hàng lưu niệm trống không, mây nối mây, gió lạnh thổi từ Siberia gần như có thể cảm nhận được từ khuôn hình.
Chúng ta nhìn thấy cảnh bãi biển chật người đi tắm nhiều đến nỗi sự cô độc trên bãi biển có tác động mạnh mẽ tới xúc cảm.
Bức ảnh của Bruce Davidson từ những năm đầu thập niên 1960 đem đến cho chúng ta những hình người quấn chặt trong áo quần để tranh đấu lại với cái rét, buồn bã lê bước trên bãi cát.
Hay bối cảnh đen trắng đẹp tót vời của Elliot Erwitt chụp khu nghỉ dưỡng Deauville ở Pháp, với chú chó lúc nào cũng xuất hiện trong ảnh, khụt khịt đánh hơi bãi cát trống trải.
Beach and Woman - Dennis Stock/Magnum Photos Ảnh Beach and Woman của Denis Stock cho thấy giây khắc tách biệt trong một ngày nắng: người nữ giới dựa lưng trên chiếc ghế phơi nắng, cầm quyển sách trên tay, một dải màu sắc của dãy lều bãi biển nối nhau trông như những con robot lòe loẹt.
Bố cục của Stock thật hoàn hảo. Có chỉ dấu cho thấy ở phía xa là đám đông nhưng màu sắc này được làm mờ đi; mang lại cảm giác về một người nữ giới mạnh mẽ và cô đơn.

Bãi biển không chỉ có ghế phơi nắng
Peter Marlow/Magnum Photos Với mỗi người bãi biển là một tượng trưng riêng – là sân chơi, nơi tập thể thao, nơi đọc sách, nơi hội hè. Bãi cát có thể trở nên sân bóng đá, bóng chuyền bãi biển hay nơi gặp gỡ của những người mê xe cổ. Nhưng câu lạc bộ cờ vua ư?
Tấm ảnh này của Peter Marlow chụp ở Latvia khi nước này còn thuộc Liên Xô năm 1981.
Môn cờ vua ở Đông Âu không chỉ là trò chơi dành cho trẻ sáng ý, đây là môn thể thao cuộn khán giả. 

Tác giả bài viết: Stephen Dowling